Τάσος Καφαντάρης – Συνέντευξη στο We Go Web

Ο κύριος Τάσος Καφαντάρης είναι Αρθρογράφος Επιστήμης και Τεχνολογίας

στον Δημοσιογραφικό Οργανισμό Λαμπράκη

_________________________

1. Έχετε μία μακρά πορεία στον χώρο της τεχνολογίας μέσα από την αρθρογραφία. Πιστεύετε πως ο κόσμος που αποτελεί το αναγνωστικό κοινό των εντύπων γνωρίζει τι πραγματικά συμβαίνει στο web, ποιες είναι οι δυνατότητες αλλά και τρόπους για να προστατευτεί;

Θεωρώ ότι ο «κανονικός» άνθρωπος είναι αδύνατον να γνωρίζει όλα όσα λέτε. Τι εννοώ; Ότι ο Ιστός, τα όρια δυνατοτήτων και οι παγίδες του είναι το πιο δυναμικό και ταχύτατα διαστελλόμενο βιβλίο που μπορούσε ποτέ να φανταστεί κανείς. Το να έχεις επικαιροποιημένη γνώση απλά και μόνο των περιεχομένων του και των «bookworms» που το διατρέχουν είναι ένα άχθος που μετά βίας αντέχουν οι αναγνώστες εξειδικευμένων περιοδικών – όπως το RAM – και βεβαίως όχι οι «αναγνώστες του Σαββατοκύριακου». Άρα… ανεβαίνουν για κρουαζιέρα σ’ ένα καράβι που όλο και περισσότερο μοιάζει με την «Αργώ»!

2. Θέσαμε πρόσφατα μία ψηφοφορία στο we go web, εάν θα πρέπει να διδάσκονται υπό μορφή ενημέρωσης και συζήτησης, τα social network στα σχολεία. Θα θέλαμε την γνώμη σας για τον προβληματισμό μας αλλά και την άποψη σας για τα λεγόμενα Κοινωνικά Δίκτυα.

Συμφωνώ με τη στόχευση, αλλά όχι με τον τρόπο: Η γενιά των «millennials» μεγαλώνει με ρόλο πρωταγωνιστή στα βιντεοπαιχνίδια της. Οπότε, η «ενημέρωση και συζήτηση» της είναι βαρετά. Εκείνο που πιστεύω ότι χρειάζεται είναι η μετατροπή κάθε τάξης και σχολείου σε κοινωνικό δίκτυο, όπου η γνώση θα κερδίζεται με πειραματισμό που επιφέρει τη συνεργασία και οι ρόλοι θα αποκτούνται με αναγνώριση αξίας και δεξιοτήτων από τους «συμπολεμιστές». Με άλλα λόγια, πιστεύω στην αξία των κοινωνικών δικτύων μόνον όταν γίνονται θερμοκήπια καινοτόμου σκέψης και δημιουργικότητας. Διαφορετικά, είναι βήματα υπερπροβολής του εγώ, φροντιστήρια κατασπατάλησης χρόνου των νέων, δραπετεύσεις ξεγελάσματος της «μοναξιάς μεσ’ στο πλήθος» και… ψηφιακή αναπαραγωγή του επαρχιώτικου «νυφοπάζαρου» που γνώρισαν οι γονείς τους.

3. Πολλοί άνθρωποι ανακάλυψαν στα social network και ειδικότερα στα blog την «μαγεία» της κριτικής αρθρογραφίας [κυρίως ανώνυμα]. Θα θέλαμε ένα σχόλιο.
Πώς βλέπετε στο εγγύς μέλλον την πορεία των New Media στην Ελλάδα; [Ως new media θεωρούμε τα εναλλακτικά μέσα ενημέρωσης: posts with comments, podcasts, vidcasts]

Γενικά μιλώντας, ήταν αναπόφευκτο: Οι Έλληνες είναι εξωστρεφείς, ονειροπόλοι και ανήσυχοι. Η Ελλάδα είναι μικρή, γεμάτη στεγανά εξουσίας και παγίως μίζερη απέναντι στο μεγάλο. Επομένως, όλοι όσοι νιώθουν ότι έχουν «κάτι σπουδαίο να πουν αλλά δεν τους αφήνουν» βρήκαν στα γραπτο-ηχο-οπτικά ιστολόγια τη ντουντούκα που τους έλειπε. Πολλοί από αυτούς αποδεικνύουν ότι ήταν παραγνωρισμένα ταλέντα. Άλλοι… απλά ανοίγουν το παράθυρο για λίγο φως στην κατάθλιψη που τους μαραζώνει. Οι πιο ώριμοι σε ηλικία, συνήθως, βγάζουν τ’ απωθημένα τους για χρόνια μελέτης χωρίς προβολή και μια ζωή χαμένη. Έστω κι έτσι, τα νέα μέσα λειτουργούν γι’ αυτή την όλο και διευρυνόμενη μερίδα του λαού μας ως ψυχοθεραπεία.

Το ζήτημα είναι αν αυτό έχει επιπτώσεις σε όσους τους διαβάζουν. Και, δυστυχώς, η απώλεια της τέχνης του διαλέγεσθαι από τους Έλληνες έχει αντανάκλαση στον τρόπο διαδικτυακής τους έκφρασης: Οι περισσότεροι παραθέτουν ως «γεγονότα» αδιασταύρωτους ψιθύρους. κουτσομπολιά και σενάρια συνομωσίας. Ελπίζω ότι η διάδοση των μαθητικών υπολογιστών θα φέρει γοργά την ωρίμανση της σκέψης και το ανέβασμα του επιπέδου. Από την άλλη, όμως, «μισώ θανάσιμα» το κειμενικό είδος λόγου που αναπτύσσεται στις οθονίτσες των κινητών: Εκεί, δεν βλέπω το «λακωνίζειν εστί φιλοσοφείν» αλλά το «μακακίζεσθε ταχέως»!

4. Το Αρθρολόγιο σας είναι μία ολοκληρωμένη βιβλιοθήκη κειμένων και άρθρων σας [σε κάποιες περιπτώσεις αδημοσίευτων από ό,τι είδαμε]. Λαμβάνοντας υπόψη τη φράση σας που συνόδευε την αποδοχή συμμετοχής στη συνέντευξη μας: «λατρεύω την σκληρή κριτική», θα θέλαμε να ασκήσετε κι εσείς σκληρή κριτική στην πληθώρα κειμένων που υπάρχουν στο ελληνικό web, χωρίς καμία διασταύρωση πληροφοριών , συχνά μάλιστα με πλείστα ορθογραφικά και συντακτικά λάθη.

Το Αρθρολόγιό μου γεννήθηκε βεβιασμένα, όταν συνειδητοποίησα πως η μετατροπή του «BHMA online» σε συνδρομητικό είχε κλείσει την πρόσβαση στα άρθρα μου για τους «απέξω». Μέχρι στιγμής δεν είναι «ολοκληρωμένη βιβλιοθήκη», καθόσον μετά βίας καλύπτει την τρέχουσα δεκαετία, ενώ γράφω από το 1981. Όσον αφορά τώρα την κριτική μου προς τους άλλους, ομολογώ ότι είμαι «παραδόξως» απαιτητικός. Παραδόξως, διότι τελείωσα «πρακτικό» στο σχολείο και σπούδασα μηχανικός. Ωστόσο, από μια έμφυτη ευκολία με τις ξένες γλώσσες και την – κατ’ ανάγκην – πολύχρονη μελέτη κειμένων σε αυτές, ανακάλυψα με δέος τον πλούτο της ελληνικής γλώσσας: Έχουμε στα χέρια μας ένα εργαλείο που αποδίδει τις έννοιες σαν τον πληρέστερο φασματογράφο που αναλύει το φως.

Μπορούμε με αυτό να είμαστε ταυτόχρονα ακριβείς, σαγηνευτικοί, διεισδυτικοί… αιώνιοι. Κι όμως, εμείς, προτιμούμε μια πορεία αφαίρεσης δυνατοτήτων, στόμωσης της φαντασίας, χρεωκοπίας του γραπτού λόγου. Ίσως φταίει η «αναπαραγωγή της μιζέριας» στο εκπαιδευτικό μας σύστημα, ίσως η λατρεία των Greeklish, ίσως η ανοχή σε δημόσια πρόσωπα και δημοσιογράφους που μιλούν πριν σκεφτούν… Αυτό το τελευταίο μάλλον δρα καταλυτικά και για τη μη διασταύρωση των πληροφοριών.

5. Τελευταία αφήσαμε μία … trick question: Τι ποσοστό διαδικτυακής μόρφωσης/επίγνωσης/ενημέρωσης, πιστεύετε πως έχουν οι δημοσιογράφοι των εντύπων σήμερα;

Κάνουν – οι δύστυχοι – έναν προσωπικό αγώνα δρόμου να ανταπεξέλθουν. Προσωπικό, διότι ουδείς εργοδότης του Τύπου φροντίζει για την επιμόρφωσή τους. Αγώνα δρόμου, διότι με το καθημερινό ξεζούμισμα που τους γίνεται – κανείς τους δεν δουλεύει μόνον 8ωρο – έχουν ελάχιστο χρόνο για αυτοεκπαίδευση. Έτσι, βλέπεις τη μεγάλη πλειοψηφία τους (περίπου το 80%) να αξιοποιεί τραγικά χαμηλό ποσοστό των δυνατοτήτων της νέας εποχής, ή να επαφίεται σε εύκολες λύσεις – όπως τα διεθνή κανάλια πρωτογενούς δημοσιογραφίας.

Το αποτέλεσμα φαίνεται: Άρθρα ρηχά, εντυπωσιασμού, «χαμένα στη μετάφραση», χωρίς διασταύρωση όχι μόνον των πηγών αλλά ούτε και των συναφειών των εξελίξεων. Από αυτή τη σκοπιά νιώθω ιδιαίτερα τυχερός που γράφω για το Βήμα: Όσο κι αν διαφωνούν ή συμφωνούν με την πολιτική του γραμμή, όλοι οι άνθρωποι του Τύπου του αναγνωρίζουν ότι έχει εμμονή με την ποιότητα του δημοσιογραφικού λόγου. Το μεγάλο του στοίχημα είναι να μάθει τώρα να το κάνει και διαδικτυακά – με δυναμικά άρθρα, διάλογο με τους αναγνώστες, διαρκή επικαιροποίηση του κάθε άρθρου βάσει εξελίξεων κλπ. Ελπίζω ότι αυτή η φάση «ψηφιακής αναγέννησης του Τύπου» θα δημιουργήσει πολύ περισσότερους μνηστήρες της ποιότητας στο χώρο μας.

Εκ μέρους όλων στο WGW, ευχαριστώ θερμά τον κύριο Καφαντάρη

για την άμεση αποδοχή της πρόσκλησης μας

και την συμμετοχή του στην προσπάθεια μας. Ε.Β.