Περικλής Βανικιώτης-Συνέντευξη στο We Go Web

Ο κύριος Περικλής Βανικιώτης είναι Business Development Director

Atcom Internet & Multimedia S.A.

pvanikiotis[at]gmail.com

___________________________________________________________

1. Θα ξεκινήσουμε..δυναμικά. Έντυπα και Διαδίκτυο. Πιστεύετε πως όσα γράφονται στον Ελληνικό Τύπο καθρεφτίζουν την πραγματική κατάσταση στο διαδίκτυο;

Υποθέτω ότι αν τα διαβάσει κανείς όλα ,ή –για να είμαστε πιο ρεαλιστές- ένα μεγάλο μέρος των σχετικών δημοσιευμάτων, θα έχει μία «φωτογραφία» του Online περιβάλλοντος. Η «κατάσταση» όμως του internet –επιτρέψτε μου να κρατήσω τον παραδοσιακό ορισμό- περιλαμβάνει πολλές παράλληλες «καταστάσεις». Κάποιες από αυτές παρουσιάζονται αρκετά αναλυτικά. Η τεχνολογική του πλευρά ας πούμε είναι ένα καλό παράδειγμα.

Κάποιες άλλες όπως η οικονομική του διάσταση –η αγορά όπως συνηθίζουμε να λέμε- επιχειρείται να παρουσιαστούν λίγο έως πολύ όπως παρουσιάζονται όλες οι υπόλοιπες αγορές. Αυτές πιστεύετε ότι παρουσιάζονται στην πραγματική τους διάσταση;

Εκτός αυτού, υπάρχει έλλειψη δημοσιογράφων που να έχουν ως πρώτη προτεραιότητα αυτό το περιβάλλον. Θέλω να πω ότι πρακτικά δεν έχουμε δημοσιογράφους που να κάνουν dedicated ρεπορτάζ για το Online οικονομικό περιβάλλον σε όλες του τις διαστάσεις (διαφήμιση, media, εξαγορές εταιρειών κλπ) και οι ειδικοί σε άλλα θέματα συντάκτες αναλαμβάνουν να εξερευνήσουν – γιατί αυτός είναι ο όρος – μία αγορά που έχει στοιχεία από πολλές αγορές πλην όμως διαθέτει μία δική της οντότητα. Συνεπώς, είναι μάλλον αναπόφευκτο να υπάρχουν κενά στην ενημέρωση αλλά δεν οφείλονται σε έλλειψη ικανότητας αλλά περισσότερο σε έλλειψη ενδιαφέροντος – και ενδεχομένως κινήτρων.

Αν τώρα στα παραπάνω συνυπολογίσουμε και μία γενικότερη έλλειψη πληροφόρησης που υπάρχει για άλλες σημαντικές πλευρές της Online πραγματικότητας όπως μία κοινή μέτρηση επισκεψιμότητας των ελληνικών online media, ή περισσότερα στοιχεία για τα οικονομικά μεγέθη που διέπουν την αγορά, εκτιμώ ότι και να θέλει κάποιος να παρουσιάσει κάποια πραγματική κατάσταση θα πρέπει να είναι μάλλον πολύ αισιόδοξος.

Τελικά όμως μην ξεχνάμε ότι η πραγματική κατάσταση στο internet είναι αντικείμενο γενικότερου προβληματισμού και ανάλυσης σε όλα του τα επίπεδα – από το οικονομικό μέχρι το φιλοσοφικό και κοινωνικό. Δε νομίζω ότι αυτή του η διάσταση καλύπτεται από τον ελληνικό τύπο και αν καλύπτεται θα έλεγα ότι είναι μια επιδερμική κάλυψη με κεντρικά σημεία τις φαντεζί πτυχές. Και εκτιμώ πως ξέρουμε όλοι ποιες είναι αυτές.

2. Για όσους κινούνται δραστήρια στον χώρο των social network είναι γνωστό πως υπάρχει πληθώρα πηγών τόσο για τεχνολογικά προϊόντα όσο και για όλες τις νέες τάσεις/ανάγκες/υπηρεσίες όπως το interactive marketing, το SEO, τα social media κλπ. Έχουμε την εντύπωση όμως πως όλος αυτός ο πλούτος πληροφόρησης παραμένει γύρω από τον χώρο της πηγής. Πόση άγνοια συναντάτε στους πελάτες και τι πιστεύετε πως πρέπει να γίνει;

Να σας πω την αλήθεια θα προσπαθήσω να περιορίσω όσο γίνεται ένα τεράστιο θέμα ή -αν προτιμάτε- μία τεράστια κουβέντα. Ότι υπάρχει πληθώρα πηγών και πολύ γνώση στη «γειτονιά» -γιατί έχω την εντύπωση πως κάπως έτσι το ορίζετε- των Social Networks είναι αλήθεια.

Στο κομμάτι της τεχνολογίας και σε οποιοδήποτε επίπεδο αυτής, οι συζητήσεις και οι αναζητήσεις που θα βρείτε συνολικά στην online κοινότητα διαθέτουν τρομερό βάθος. Το ίδιο ισχύει –σε πολύ μικρότερο ποσοστό όμως ειδικά αν περιοριστούμε στα ελληνικά χωρικά ύδατα- και για θέματα marketing και συνολικά online επικοινωνίας και κυρίως για θέματα όπου «παντρεύονται» η τεχνολογία με τη διαφήμιση και το marketing.

Το θέμα όμως είναι ότι ενώ η εφαρμογή της τεχνολογίας μπορεί να είναι εύκολα ορατή, η επικοινωνία είναι κάτι τελείως διαφορετικό. Ένας καλός developer αν δουλέψει με τις σωστές συνθήκες θα προσφέρει ένα καλό –έως πολύ καλό- προϊόν. Αυτό δε σημαίνει όμως απαραίτητα ότι μπορεί να μεταφέρει και τη γνώση γι αυτό το προϊόν και πολύ περισσότερο ότι έχει τη διάθεση ή τα κίνητρα για να το κάνει.

Αντίστοιχα –όσο μπορούν να υπάρχουν τέτοιες αντιστοιχίες- το να είναι κάποιος επικοινωνιακός χαρακτήρας, δε σημαίνει απαραίτητα ότι μπορεί να χαράξει επικοινωνιακή στρατηγική. Για να το πούμε πιο απλά , με παράδειγμα, το «έχω πολλούς φίλους στο Facebook» δε σημαίνει ότι είμαι ικανός ή πρόθυμος για να εμπλακώ με την εταιρική επικοινωνία. Έτσι θα έλεγα ότι είναι μάλλον αρμοδιότητα -και θα έπρεπε να είναι και προτεραιότητα- της «αγοράς» με την ευρεία έννοια του όρου να αναγνωρίσει τις σωστές πηγές και να αντλήσει γνώση από την όποια κοινότητα, παρά να είναι πρώτο μέλημα της κοινότητας το να μεταλαμπαδεύσει αυτή τη γνώση – και δη με σχέσεις εργασίας.

Τελικά πάντως έχω την εντύπωση ότι δεν γίνεται τίποτα από τα δύο στους ρυθμούς που θα έπρεπε. Φυσικά οι πελάτες είναι περισσότερο ενημερωμένοι απ ότι πριν από 2 ή 3 ή 4 χρόνια – δεν θα αναφερθώ για ευνόητους λόγους στα παλαιότερα χρόνια. Χρειάζεται όμως ακόμα περισσότερη γνώση και αυτό συνήθως το αναγνωρίζουν και οι ίδιοι οι διαφημιζόμενοι και τα brands. Και την αναζητούν. Θα πρέπει όμως να γίνουν και πιο έντονες προσπάθειες αλλά και να ενδιαφερθεί περισσότερο γι αυτούς και η ίδια η αγορά και μάλιστα στρατηγικά.

Τα σεμινάρια, οι πάσης φύσεως εκπαιδεύσεις και η συνολική καθοδήγηση από όλους θα έπρεπε να είναι πρώτο μέλημα. Όπως πιθανόν γνωρίζετε τα τελευταία 3 χρόνια ο IAB Hellas συνδιοργανώνει με το Ινστιτούτο Επικοινωνίας, σε σταθερή βάση σεμινάρια με θέματα interactive επικοινωνίας (A-Z of Interactive Marketing, Online Media Planning & Buying κ.ά). Όντως μέλος και της επιτροπής εκπαίδευσης του IAB Hellas και εισηγητής σε κάποια από αυτά μπορώ να διαβεβαιώσω προσωπικά πως το ενδιαφέρον από τους πελάτες/διαφημιζόμενους είναι τεράστιο. Αυτό είναι ένα γεγονός. Το πώς θα το διαχειριστεί αυτό το γεγονός ο κάθε ενδιαφερόμενος είναι μια άλλη κουβέντα.

Για να μην παρεξηγηθούμε όμως, δεν υπονοώ ότι δεν υπάρχει άγνοια. Προφανώς υπάρχει. Για να υπάρξει όμως άγνοια έχουν συμβάλει πολλοί παράγοντες και εκτιμώ ότι ο τελευταίος παράγοντας που θα πρέπει να απολογηθεί είναι ο πελάτης. Να θυμηθούμε για παράδειγμα πότε ξεκινήσαμε να έχουμε το internet που είχε όλη η υπόλοιπη Ευρώπη; Να μη το θυμηθούμε. Να θυμηθούμε πότε το internet αντιμετωπίστηκε ως ΜΜΕ και στην Ελλάδα; Θα έλεγα να μη το θυμηθούμε ούτε αυτό. Να απαριθμήσουμε άλλους 10 παράγοντες; Δε νομίζω ότι θα βγει τίποτα. Όπως δεν θα βγει και τίποτα αν αρχίσω να απαριθμώ τα διάφορα δυσάρεστα που γεννάει αυτή η άγνοια.

Ευτυχώς υπάρχει μία πολύ μεγάλη –τεράστια- διαφορά με το χτες. Ακόμα και όταν υπάρχει άγνοια δεν υπάρχει αδιαφορία. Και αυτή η διαφορά ανατρέπει –ή έστω μπορεί να ανατρέψει- όλο το σκηνικό.

3. Υπάρχουν τελικά στον ελληνικό διαδικτυακό χώρο, Εναλλακτικά ΜΜΕ; Η παρουσία των παραδοσιακών εντύπων στο διαδίκτυο, πόσο διαφοροποιημένη είναι από την αρχέγονη μορφή της αποτύπωσης σε χαρτί;

Το ζήτημα είναι αν και κατά πόσο ο όρος εναλλακτικά καλύπτει τις όποιες αναζητήσεις μας. Εναλλακτικά ας πούμε ως προς τι; Ως προς την online έκδοση των παραδοσιακών ΜΜΕ γενικώς και αορίστως; Ως προς τη θεματολογία; Ως προς το business model που προβάλλουν; Ή απλά ως προς το layout και την υιοθέτηση των νέων τεχνολογιών; Όσον αφορά το τελευταίο ναι φυσικά υπάρχουν και είναι και απόλυτα λογικό να υπάρχουν. Μία ζωντανή και «φρέσκια» ομάδα με καλό δημιουργικό, έξυπνο development και γνώση του περιβάλλοντος μπορεί να δώσει ένα ξεχωριστό layout. Και με καλούς δημοσιογράφους θα έχεις καλό περιεχόμενο. Το γεγονός αυτό όμως από μόνο του σε καθιστά εναλλακτικό; Κατά τη γνώμη μου όχι. Αρκεί να διαφοροποιήσεις το περιεχόμενο; Επίσης κατά τη γνώμη μου όχι – αν και είναι ένα καλό βήμα. Είσαι εναλλακτικό μέσο –επί παραδείγματι- μόνο γιατί αναδεικνύεις θέματα που τα υπόλοιπα μέσα καλύπτουν επιδερμικά; Είσαι –ενδεχομένως- ως προς το περιεχόμενο αλλά δε φτάνει. Αν το επιχειρηματικό μοντέλο σου όμως ή η δομή σου είναι παραδοσιακά ή βαθιά συντηρητικά τότε δεν βλέπω κάποια ουσιαστική πρόταση.

Και τελικά, εγώ ούτε πραγματικά εναλλακτικά περιβάλλοντα βλέπω –έχετε δει κάποιο εναλλακτικό media site που να υιοθετεί καινοτομίες στο σχεδιασμό του; Ούτε διαφορετικά οικονομικά μοντέλα ανάπτυξης. Οι πάντες περιμένουν να ζήσουν από τη διαφήμιση. Ακόμα και αυτοί που θεωρητικά την κατηγορούν για χειραγώγηση…

Το ζητούμενο τελικά είναι αν υπάρχει κάποιος στόχος εκτός από την οικονομική ευμάρεια, αν θα υπάρχει όραμα και αν θα είναι διαφορετική η οπτική γωνία που θα αντιληφθεί το μέσο τις καταστάσεις σε όλα τα επίπεδα. Για μένα το ΜΜΕ οφείλει να έχει όραμα ακόμα και αν δεν το πιάσει ποτέ. Και επαναλαμβάνω, δεν εννοώ όραμα ένα πλούσιο xls με δείκτες. Αυτό είναι απαραίτητο αλλά δεν είναι όραμα.

Όσον αφορά την παρουσία των παραδοσιακών εντύπων στο διαδίκτυο, ομολογώ ότι όσα ψάχνουν ακόμα τις διαφορές με την εποχή του print –και νομίζω ότι είναι ακόμα πολλά αυτά που τις ψάχνουν- θα πρέπει κάποια στιγμή να ανέβουν στο τραίνο. Όντας «παιδί» του χώρου των ΜΜΕ, γνωρίζω πολύ καλά πόσες συνισταμένες πρέπει να εξεταστούν και πόσο γερό στομάχι θέλει αυτό το «ανέβασμα» τόσο από τους επιχειρηματίες όσο και από τους δημοσιογράφους αλλά γνωρίζω επίσης πως είναι μονόδρομος.

Το internet αλλάζει, μεταμορφώνεται. Και δεν ψάχνει πια ταυτότητα, απλώς φυσιολογικά αλλάζει από γενιά σε γενιά. Μόνο που πολύ δύσκολα θα βρεθεί κάποιος –ειδικά μία επιχείρηση- από την πρώτη στην τελευταία γενιά απλώς και μόνο εκταμιεύοντας για να πληρώσει δημοσιογράφους, σχεδιαστές και developers. Καλώς ή κακώς ο χρόνος δεν αγοράζεται πάντα – και όταν αγοράζεται είναι πολύ ακριβός.

4. Στο εξωτερικό , το λεγόμενο mobilized internet είναι το νέο trend. Ποια είναι η κατάσταση στην Ελλάδα και πώς διαγράφεται το μέλλον;

Για να είμαι ειλικρινής δεν το θεωρώ καθόλου trend.Το mobile περιβάλλον είναι πλέον μέρος του συνολικού Online περιβάλλοντος. Ναι, με μικρότερα ποσοστά χρήσης και με τις δικές του παιδικές ασθένειες. Αλλά τις λύνει γρήγορα. Το iPhone μοιάζει με trend αλλά στην πραγματικότητα άλλαξε για πάντα το καθεστώς και το ύφος των συσκευών κινητής τηλεφωνίας και κυρίως των υπηρεσιών τους. Υποθέτω ότι δεν θα ακουστεί και πολύ κομψό, αλλά ο κος Jobs έδειξε –και δεν είναι η πρώτη φορά- σε πολλούς πως θα έπρεπε να κάνουν τη δουλειά τους.

Απ’ ότι δείχνουν τα πράγματα πάντως κάποιοι φαίνεται να έμαθαν και μάλιστα πολύ καλά. Στην Ελλάδα τώρα τα πράγματα είναι αναπόφευκτα δεμένα με όλα όσα είπαμε και πιο πάνω. Προφανώς υπάρχει πεδίο δόξης λαμπρό –και αν στρώσουν λίγο και οι χρεώσεις για τα data θα υπάρξει και λαμπρότερο- αλλά δεν παύουν να ισχύουν τα όποια ζητήματα αναφέραμε για τη αγορά της digital επικοινωνίας. Και σ’ αυτό το σημείο πάντως και τεχνολογία έχουμε ως χώρα και τεχνογνωσία. Το πώς θα μεταφερθεί αυτή στον διαφημιζόμενο και στον καταναλωτή είναι ένα από τα μεγαλύτερα στοιχήματα των επόμενων 2 – 3 χρόνων.

5. Η παραδοσιακή διαφήμιση πού και με ποιο τρόπο συναντά το web? Επηρεάζεται και πώς; Εκτός από τα banner υπάρχει άλλος τρόπος εμπορευματοποίησης διαδικτυακού υλικού;

Φυσικά και το συναντά, μόνο που δεν είμαι καθόλου σίγουρος ότι χαίρονται αμφότερες οι πλευρές για τη γνωριμία. Μία από τις υποστάσεις του internet είναι και αυτή του –αυστηρά οριζόμενου- μέσου. Ως εκ τούτου κατ απόλυτη τιμή είναι ένας επιπλέον χώρος που ο διαφημιζόμενος μπορεί να «φανεί». Κάπου εκεί τελειώνουν όμως και οι ομοιότητες. Το πώς θα φανεί –για την ακρίβεια το πώς θα μιλήσει- στον καταναλωτή, ένα brand, το πώς θα χτίσει τη σχέση μαζί του, το πώς ο ίδιος ο καταναλωτής θα το αντιληφθεί διαφέρουν σχεδόν ολοκληρωτικά.

Αυτό δε σημαίνει φυσικά ότι καταργούνται όλοι οι κανόνες επικοινωνίας. Ίσα – ίσα που κάποιοι δεν είναι καν διαπραγματεύσιμοι. Αλλάζουν όμως –ή πρέπει να αλλάζουν- οι τακτικές και οι προσεγγίσεις. Το αυτό ισχύει και για τους κανόνες που διέπουν τις οικονομικές πλευρές αυτών των σχέσεων. Κρίνω μάλλον περιττό να αναπτύξουμε εδώ ένα θέμα σεμιναρίου, αλλά απ’ την άλλη είναι προφανές πως ο καιρός που ο «άσπρος σίφουνας ajax» έμπαινε εμβόλιμος στις τηλεοπτικές οθόνες και προσδοκούσε αύξηση πωλήσεων στα mini markets και emotional branding, έχει περάσει. Πραγματικά εν έτη 2009 η έννοια του media planning αποκτά μία άλλη διάσταση. Και συνυπολογίστε πως δεν έχω αναφέρει καν τη Google και το «καθεστώς» της που θέλει ειδικά σεμινάρια.

6. Θα θέλαμε να μας πείτε τρία στοιχεία σε ένα site που θα σας οδηγούσαν στην απόφαση να μην επισκεφτείτε ποτέ ξανά τον συγκεκριμένο χώρο.

Ναι αμέ. Είναι εύκολο.Το να μην έχει ταυτότητα (ένα about us βρε αδερφέ). Το να θυμίζει Χριστουγεννιάτικο δέντρο από τα πολλά banners. Και το να στείλω email – ερώτηση και να μη μου απαντήσει κανείς ή να απαντήσει κάποιο botάκι. Νομίζετε ότι είναι λίγα τα sites που διαθέτουν και τα 3 παραπάνω;

Ευχαριστώ εκ βάθους καρδίας τον κύριο Π. Βανικιώτη

για την εμπιστοσύνη του στο We Go Web

Ε.Β.